Łuszczyca: badania kliniczne w Polsce

Czym jest łuszczyca

Łuszczyca to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry. Nie jest zakaźna, nie można się nią zarazić. Najczęstsza jest łuszczyca zwykła, nazywana też plackowatą. Objawia się ostro odgraniczonymi, czerwonymi i łuszczącymi się zmianami, najczęściej na łokciach, kolanach, skórze głowy, dłoniach i stopach. Zmianom może towarzyszyć świąd, pieczenie i ból. Rzadziej występują inne postacie, na przykład łuszczyca krostkowa, łuszczyca paznokci czy łuszczyca w fałdach skóry.

Według Głównego Inspektoratu Sanitarnego łuszczyca dotyczy w Polsce nawet 3% populacji. U około jednej trzeciej chorych pojawiają się też dolegliwości stawowe, czyli łuszczycowe zapalenie stawów. Choroba wpływa na samopoczucie, sen i życie codzienne.

Jak ocenia się nasilenie łuszczycy

Dermatolodzy oceniają łuszczycę w kilku skalach. Najważniejsze to PASI (nasilenie zmian), BSA (odsetek zajętej powierzchni skóry) i DLQI (wpływ choroby na jakość życia). Według polskich rekomendacji o łuszczycy umiarkowanej do ciężkiej mówi się, gdy co najmniej jeden z tych wskaźników wynosi 10 lub więcej. Te same skale są używane przy kwalifikacji do badań klinicznych.

Jak wygląda leczenie

W łagodnej łuszczycy podstawą jest leczenie miejscowe, głównie preparatami z glikokortykosteroidami i pochodnymi witaminy D, oraz regularna pielęgnacja skóry. W postaci umiarkowanej i ciężkiej lekarz może zalecić fototerapię albo leczenie ogólne: klasyczne leki doustne lub podawane w zastrzykach, leki biologiczne działające na wybrane cząsteczki zapalne oraz nowsze leki doustne.

Czego dotyczą badania kliniczne w łuszczycy

Łuszczyca należy do chorób, w których w ostatnich latach pojawiło się wiele nowych leków. W badaniach sprawdza się obecnie między innymi:

• nowe leki biologiczne, w tym takie, które można podawać rzadziej,
• nowe leki doustne w postaci tabletek,
• leki do stosowania miejscowego o nowym mechanizmie działania,
• leczenie trudnych lokalizacji, na przykład skóry głowy, paznokci, dłoni i stóp,
• leczenie dzieci i młodzieży,
• długoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.

Kto może się zakwalifikować

Każde badanie ma własne kryteria. Najczęściej dotyczą one:

• postaci łuszczycy, najczęściej łuszczycy plackowatej,
• nasilenia choroby w skalach PASI, BSA i DLQI (zwykle postać umiarkowana do ciężkiej),
• czasu trwania choroby,
• wcześniejszego leczenia, na przykład braku poprawy po leczeniu miejscowym lub ogólnym,
• wieku: część badań jest tylko dla dorosłych, część obejmuje młodzież lub dzieci,
• odstawienia niektórych leków przed badaniem oraz braku niektórych infekcji, w tym gruźlicy.

Jak przygotować się do rozmowy z ośrodkiem

Warto przygotować:

• dokumentację z wizyt u dermatologa z opisem przebiegu choroby i wynikami w skalach, jeśli były oceniane,
• listę stosowanych dotąd leków miejscowych i ogólnych z datami i efektami,
• informację o fototerapii, jeśli była stosowana,
• zdjęcia zmian z okresu zaostrzenia, jeśli je masz,
• informacje o dolegliwościach stawowych, innych chorobach i przyjmowanych lekach.

Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. O udziale w badaniu zawsze decyduje zespół badawczy w ośrodku.

Źródła

• Główny Inspektorat Sanitarny: Oświadczenie w sprawie osób chorych na łuszczycę
• A. Reich i wsp.: Łuszczyca. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Przegląd Dermatologiczny 2/2020

Opracowanie: Medical Concierge · aktualizacja: 29 września 2026