Przewlekła choroba nerek: badania kliniczne w Polsce

Czym jest przewlekła choroba nerek

Przewlekła choroba nerek to długotrwałe uszkodzenie nerek albo stopniowe pogarszanie się ich pracy. Nerki oczyszczają krew z produktów przemiany materii, regulują ilość wody i soli w organizmie oraz wpływają na ciśnienie krwi. Choroba przez długi czas nie daje objawów, dlatego często jest wykrywana przypadkiem, w badaniach krwi (stężenie kreatyniny i wyliczony na jej podstawie wskaźnik eGFR) lub moczu (białko lub albumina w moczu).

Najczęstsze przyczyny to cukrzyca i nadciśnienie tętnicze. Znaczenie mają też otyłość, niewydolność serca, choroby autoimmunologiczne i kłębuszkowe zapalenia nerek. Według raportu opublikowanego w serwisie ezdrowie.gov.pl chorobę może mieć około 11% mieszkańców Polski, czyli ponad 4 mln osób.

Nefropatia IgA

Nefropatia IgA to najczęstsze pierwotne kłębuszkowe zapalenie nerek. W kłębuszkach nerkowych odkładają się przeciwciała klasy IgA, co wywołuje przewlekły stan zapalny. Choroba często zaczyna się u młodych dorosłych, a jej pierwszym sygnałem bywa krew lub białko w moczu. Rozpoznanie wymaga biopsji nerki, czyli pobrania niewielkiego fragmentu tkanki do badania pod mikroskopem. U części chorych choroba powoli postępuje, dlatego trwa wiele badań nad nowymi lekami.

Jak wygląda leczenie

Leczenie ma spowolnić postęp choroby i chronić serce. Stosuje się leki hamujące układ renina-angiotensyna, inhibitory SGLT2, a u części chorych z cukrzycą także nowszych antagonistów receptora mineralokortykoidowego. Ważne jest leczenie przyczyny, kontrola ciśnienia, cukrzycy i gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz leczenie niedokrwistości. W nefropatii IgA w wybranych sytuacjach stosuje się leczenie zmniejszające aktywność układu odpornościowego. W zaawansowanej chorobie potrzebne jest leczenie nerkozastępcze: dializy lub przeszczepienie nerki.

Czego dotyczą badania kliniczne w chorobach nerek

W badaniach klinicznych sprawdza się obecnie między innymi:

• nowe leki spowalniające utratę funkcji nerek u osób z cukrzycą i bez niej,
• w nefropatii IgA leki działające na układ odpornościowy i układ dopełniacza oraz leki zmniejszające białkomocz,
• leczenie powikłań, na przykład niedokrwistości i zaburzeń gospodarki potasowej,
• ochronę serca i naczyń u osób z chorobą nerek,
• nowe metody leczenia osób dializowanych i po przeszczepieniu nerki.

Kto może się zakwalifikować

Każde badanie ma własne kryteria. Najczęściej dotyczą one:

• przyczyny choroby, na przykład cukrzycy lub nefropatii IgA potwierdzonej biopsją,
• stadium choroby, ocenianego na podstawie eGFR,
• ilości białka lub albuminy w moczu,
• stosowanego leczenia, które zwykle musi być stabilne od pewnego czasu,
• tego, czy pacjent jest dializowany lub miał przeszczepienie nerki,
• chorób współistniejących i wyników badań krwi, na przykład stężenia potasu.

Jak przygotować się do rozmowy z ośrodkiem

Warto przygotować:

• wyniki kreatyniny i eGFR z kilku ostatnich badań, żeby było widać, jak zmieniały się w czasie,
• wyniki badania moczu, w tym białka lub albuminy,
• wynik biopsji nerki, jeśli była wykonana,
• dokumentację z poradni nefrologicznej i karty informacyjne ze szpitala,
• listę przyjmowanych leków z dawkami.

Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. O udziale w badaniu zawsze decyduje zespół badawczy w ośrodku.

Źródła

• ezdrowie.gov.pl: raport Przewlekła choroba nerek
• K. Wróblewski: Nefropatia IgA, Medycyna po Dyplomie (2023)

Opracowanie: Medical Concierge · aktualizacja: 29 września 2026