Zawał serca: badania kliniczne w Polsce

Czym jest choroba wieńcowa i zawał serca

Choroba wieńcowa, nazywana też chorobą niedokrwienną serca, to stan, w którym mięsień sercowy dostaje za mało krwi i tlenu. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca, czyli odkładanie się blaszek w ścianach tętnic wieńcowych, które odżywiają serce. Tętnice stopniowo się zwężają. Typowym objawem jest ból lub ucisk w klatce piersiowej, zwykle przy wysiłku lub stresie.

Zawał objawia się najczęściej silnym, gniotącym lub ściskającym bólem w środku klatki piersiowej, który może promieniować do ramienia lub żuchwy i trwa dłużej niż 20 minut. Mogą mu towarzyszyć duszność, nudności, poty i lęk. W razie takich objawów trzeba od razu wezwać pomoc pod numerem alarmowym 112.

Choroba ma postać przewlekłą oraz ostrą, czyli ostre zespoły wieńcowe. Należy do nich zawał serca, w którym dopływ krwi do części serca zostaje nagle zablokowany. Według Akademii NFZ w 2021 roku w Polsce na chorobę wieńcową chorowało około 2 mln osób, czyli 5,5% populacji.

Jak wygląda leczenie

Zawał serca wymaga pilnego leczenia w szpitalu. Najczęściej wykonuje się koronarografię i udrażnia zamkniętą tętnicę, zwykle wszczepiając stent. U części chorych potrzebna jest operacja pomostowania aortalno-wieńcowego (by-passy). Po zawale i w przewlekłej chorobie wieńcowej stosuje się długotrwale leki, między innymi leki przeciwpłytkowe, leki obniżające cholesterol (głównie statyny), beta-adrenolityki i leki hamujące układ renina-angiotensyna. Ważną częścią leczenia są rehabilitacja kardiologiczna i kontrola czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie, cukrzyca i palenie tytoniu.

Czego dotyczą badania kliniczne w chorobie wieńcowej

W badaniach klinicznych sprawdza się obecnie między innymi:

• nowe leki obniżające cholesterol LDL, w tym leki podawane w zastrzykach kilka razy w roku,
• leki obniżające lipoproteinę(a), czyli dziedziczny czynnik ryzyka zawału,
• leki zmniejszające stan zapalny w naczyniach,
• optymalny rodzaj i czas trwania leczenia przeciwpłytkowego i przeciwkrzepliwego po zawale,
• nowe stenty i techniki zabiegowe,
• sposoby ochrony serca po zawale przed rozwojem niewydolności serca,
• programy rehabilitacji i wsparcia w powrocie do codziennej aktywności.

Kto może się zakwalifikować

Każde badanie ma własne kryteria. Najczęściej dotyczą one:

• rozpoznania: przebyty zawał, stabilna choroba wieńcowa albo wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe,
• czasu, jaki minął od zawału lub zabiegu, bo część badań przyjmuje chorych tylko w pierwszych dniach lub tygodniach,
• wyników badań krwi, na przykład stężenia cholesterolu LDL lub lipoproteiny(a),
• stosowanego leczenia, w tym leków przeciwkrzepliwych,
• chorób współistniejących, na przykład cukrzycy, chorób nerek czy przebytego udaru,
• wieku, ogólnej sprawności i planowanych w najbliższym czasie zabiegów.

Jak przygotować się do rozmowy z ośrodkiem

Warto przygotować:

• karty informacyjne z pobytów w szpitalu, zwłaszcza z leczenia zawału,
• opisy koronarografii i wykonanych zabiegów (stenty, by-passy),
• opis ostatniego badania echokardiograficznego i zapis EKG,
• aktualny lipidogram i inne wyniki badań krwi,
• listę przyjmowanych leków z dawkami.

Ten opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. O udziale w badaniu zawsze decyduje zespół badawczy w ośrodku.

Źródła

• Akademia NFZ: Czym jest choroba wieńcowa?
• pacjent.gov.pl: Czy grozi Ci choroba wieńcowa?

Opracowanie: Medical Concierge · aktualizacja: 29 września 2026